De grote teen heeft twee kootjes en de overige tenen hebben drie kootjes. In gewrichten zit kraakbeen, wat er voor zorgt dat de botten soepel over elkaar heen kunnen bewegen.

 

Bij artrose treedt overmatige slijtage op van het kraakbeen. Het gladde oppervlak wordt dun, brokkelig en/of het kraakbeen verdwijnt helemaal. Het lichaam kan dit niet repareren. Beschadigd kraakbeen herstelt nauwelijks. Wanneer de kraakbeenlaag dunner wordt of verdwijnt, bewegen de botuiteinden in een gewricht niet meer soepel langs en over elkaar. Er is een toenemende wrijving tussen de botten en dat doet pijn. Ook kunnen ruwe uitsteeksels ontstaan op het bot en kan zich vocht ophopen in het gewricht en omliggende weefsels (vandaar de zwelling). Zowel de pijn als de zwelling maken bewegen moeilijk.

Als gevolg van de artrose ontstaat bot op bot contact met stijfheid en pijn tot gevolg. De mate van klachten die iemand ervaart als gevolg van artrose zijn verschillend. Zo zijn er mensen met ernstige afwijkingen met weinig pijn maar ook mensen met minder aantoonbare klachten die toch veel pijn ervaren. Klachten die ervaren kunnen worden zijn:

  • Stijfheid in de ochtend en bij het begin van bewegen, ook wel startstijfheid genoemd, meestal verdwijnt deze stijfheid na een paar minuten tot een half uur.
  • Artrose aan de teen kan tot ernstige vervormingen leiden van de gewrichten.

Artrose kan verschillende oorzaken hebben:

  • Mindere kwaliteit van het kraakbeen, als gevolg van het verouderingsproces (dit is een natuurlijk proces!)
  • Erfelijkheid kan ook een rol spelen
  • Na een breuk in het gewrichtsoppervlak
  • Overgewicht

Als gevolg van de pijn en stijfheid heb je de neiging minder te gaan bewegen. Beweging zorgt er echter voor dat er voedingstoffen naar het kraakbeen worden vervoerd, waardoor het kraakbeen in betere conditie blijft. Ook zorg je er door voldoende beweging en oefeningen voor dat de spieren sterk blijven waardoor er minder druk op het aangedane gewricht komt. Hierdoor kun je voorkomen dat klachten verergeren.

Bewegen en een actieve levensstijl zorgen dus voor een positieve bijdrage aan de kwaliteit van leven en helpen de klachten te verminderen.

Tenen spreiden

Tenen spreiden

Tappen met de tenen

Handdoek pakken met de voet

In een gewricht komen twee botten bij elkaar. Om ervoor te zorgen dat deze botten soepel langs elkaar heen bewegen zit er op het uiteinde van de botten een laagje kraakbeen. De botten worden bij elkaar gehouden door banden en een gewrichtskapsel. Aan de binnenkant van het kapsel zit een slijmvlies. Deze slijmvlieslaag heet het synovium. Synovium maakt vocht aan. Dit vocht bevat voedingsstoffen voor het gewricht en functioneert tevens als smeermiddel voor het gewricht. Het gewricht kan hierdoor soepel bewegen. Bij reuma is het synovium verdikt en ontstoken waardoor het gewricht opzwelt. Dit veroorzaakt pijn en bewegingsbeperking. Ook kan het kraakbeen, het bot, spieren en pezen (later) in het ziekteproces beschadigd raken. Beginnende reuma openbaart zich vaak aan beide kanten in de gewrichten van handen en voeten.

De meeste vormen van reuma veroorzaken pijn en stijfheid in gewrichten of spieren. Daardoor kun je je minder goed bewegen, wat beperkingen kan geven in het dagelijks leven. Daarnaast komen vermoeidheid en algehele stijfheid die optreedt in de ochtend of na een lange tijd in dezelfde houding te hebben gezeten, veel voor. Klachten kunnen in de loop van de dag erger of juist minder erg worden.

Reuma is een auto-immuunziekte. Dat is een ziekte waarbij het afweersysteem het verschil tussen goede (lichaamseigen) en slechte organismen (virussen en bacteri‰ën) niet kent en daardoor eigen weefsel aanvalt. Het is niet bekend waardoor mensen reuma krijgen. Omgevingsfactoren zoals roken en overgewicht spelen waarschijnlijk een rol. Het lijkt er ook op dat reuma erfelijk is: mensen bij wie reuma in de familie voorkomt hebben meer kans om door de ziekte getroffen te worden. Reuma komt twee tot driemaal zo vaak voor bij vrouwen als bij mannen. Het kan op iedere leeftijd ontstaan, maar begint meestal tussen de 40 en 60 jaar.

De meeste vormen van reuma zijn chronisch; je kunt er dus niet van genezen. Bij reuma is het belangrijk om regelmatig en binnen je grenzen te bewegen. Bewegen zorgt ervoor dat je spieren sterk en soepel blijven, waardoor pijn en stijfheid afneemt. Sommige soorten reuma kennen actieve en rustige periodes. Tijdens de actieve periode waarin de gewrichten ontstoken zijn, kun je beter rustig aan doen.

Voet buigers met handdoek

Ga met je voeten op een handdoek staan. Beweeg met je tenen de handdoek onder je voet door. Doe dit zonder je voet op te tillen.

Voet tappen in zit

Ga rechtop in een stoel zitten. Strek je rechterbeen voor je uit. Trek je tenen nu naar je toe en strek ze vervolgens helemaal spits naar voren. Herhaal deze beweging. Zet je voet neer en wissel vervolgens van kant.

Tenen spreiden

Tappen met de tenen

Veel voorkomende afwijkingen bij de tenen zijn de hamertenen en de klauwtenen. Deze standafwijkingen komen regelmatig voor in combinatie voor met standafwijkingen van de voet.

 

Een hamerteen is een aandoening waarbij het gewricht tussen het eerste en tweede kootje gebogen is en tussen het tweede en derde kootje gestrekt is. Hierdoor krijgt de teen een vorm van een hamer die op de grond staat.

 

Een klauwteen is ongeveer hetzelfde, maar heeft nog een overstrekking in het gewricht tussen het middenvoetsbeentje en het eerste kootje, waardoor de voet de vorm krijgt van een klauw die net de grond niet raakt.

Wanneer de teen langdurig in deze kromme positie staat, kunnen er klachten ontstaan. De klachten die dan kunnen ontstaan zijn:

  • Pijnlijke plekken op de teen, zoals een likdoorn of eeltvorming
  • De eeltophoping komt vooral voor op het puntje van de teen, of onder de voorvoet
  • De likdoorns kunnen pijnlijk zijn en gaan ontsteken
  • Er kan door de druk op het middenvoetsbeentje ook pijn aan de onderkant van de voet ontstaan
  • Het dragen van schoeisel geeft extra compressie op de verharde delen
  • Dit is niet alleen heel pijnlijk, maar het zorgt er ook voor dat je minder in balans bent, omdat tenen er onder andere voor zorgen dat we in balans blijven tijdens het staan en lopen
  • Doordat je je tenen nodig hebt om je evenwicht te behouden, is het erg vervelend als je één teen minder hebt om op te steunen

Een hamerteen of klauwteen ontstaat wanneer de pees van de lange teenstrekker te strak is en gewricht tussen het middenvoetsbeentje en het basiskootje overstrekt. Het gevolg is dat de pezen van de teenbuigers de beide gewrichten in het eindkootje juist extra buigen. Hierdoor krijgt de teen de vorm van een “hamer” die met zijn uiteinde op de vloer “slaat” of de vorm van een “klauw” die met zijn laatste kootje net niet op de vloer komt.
Een hamerteen of klauwteen kan ook het gevolg zijn van:

  • Slijtage (artrose)
  • Een afwijking in de voet, zoals een doorgezakte voet, of een holvoet.
  • Doordat de teen te lang is ten opzichte van de andere tenen, waardoor er een hoge spierspanning is van de voetspieren
  • Wanneer je te kleine schoenen draagt (of hakken draagt), waardoor de tenen onvoldoende ruimte krijgen en boven elkaar worden geperst of de druk op de voorvoet te groot wordt

Je kunt de klachten op de volgende manieren verminderen:

  • Het is van belang de druk in de schoenen (zo veel mogelijk) weg te nemen
  • Dit kan door plat en zacht schoeisel te dragen met voldoende ruimte voor het voetgewelf
  • Om de pijn te verlichten onder de voorvoet, kan er ook gebruik gemaakt worden van steunzolen.

Mocht de aanpassing in het schoeisel de klachten onvoldoende verminderen dan kan een operatie geïndiceerd zijn.

Voetstrekkers rekken

Voet tappen in zit

Ga rechtop in een stoel zitten. Strek je rechterbeen voor je uit. Trek je tenen nu naar je toe en strek ze vervolgens helemaal spits naar voren. Herhaal deze beweging. Zet je voet neer en wissel vervolgens van kant.

Handdoek pakken met de voet

Hallux valgus is een afwijking waarbij de grote teen (hallux) naar binnen wijst (valgus) en het eerste middenvoetsbeentje naar buiten. Deze standsafwijking van de grote teen kan een knobbel aan de binnenzijde van de voet tot gevolg hebben die kan leiden tot irritatie en/of ontsteking.

Bij een hallux valgus is er aan de binnenzijde van de voet, ter hoogte van de basis van de grote teen, een standsafwijking zichtbaar. Je hoeft hier geen klachten of symptomen van te ondervinden. Symptomen die wel kunnen ontstaan als gevolg van de standsafwijking zijn:

  • Lokale pijn als gevolg van de drukpuntbelasting op de knobbel die uitsteekt
  • Dit lokale punt kan ook ontstoken raken
  • Pijn waar de grote teen de tweede teen aandrukt
  • Pijn in de gehele voorvoet, als gevolg van de standsafwijking

Wetenschappelijk onderzoek heeft nog geen precieze oorzaak aangewezen voor het ontstaan van een hallux valgus. Wel zijn er factoren die in relatie staan met het ontstaan van een hallux valgus:

  • Erfelijkheid
  • Geslacht; de aandoening komt vaker voor bij vrouwen
  • Het dragen van te smal schoeisel
  • Het dragen van hakken

Aan een hallux valgus kun je de volgende dingen doen:

  • Het is van groot belang om kwalitatief goed schoeisel te gebruiken
  • Hoge hakken en smalle schoenen dienen te worden vermeden
  • Steunzolen kunnen de klachten verlichten
  • In ernstige gevallen kan besloten worden de grote teen te fixeren of te corrigeren middels een operatie

Voet buigers met handdoek

Ga met je voeten op een handdoek staan. Beweeg met je tenen de handdoek onder je voet door. Doe dit zonder je voet op te tillen.

Op de tenen staan en terug zakken

Tenen spreiden

Last van je Tenen?

Stel je vraag aan de fysiotherapeut

HC Health maakt gebruik van cookies, die noodzakelijk zijn om deze site zo goed mogelijk te laten functioneren. Door op akkoord te klikken of door gebruik te blijven maken van de website, geef je aan hiermee akkoord te gaan. Meer weten over deze cookies?