Nederlandse medewerkers zitten gemiddeld 8,7 uur per dag, waarvan 5,6 uur werkgerelateerd. Een Europees record, waardoor langdurig zitten is uitgegroeid tot het meest voorkomende gezondheidsrisico op de werkvloer. In dit artikel lees je als HR-professional de meest recente TNO-cijfers over zitgedrag en fysieke belasting, en wat dit betekent voor verzuim en gezondheidsrisico’s.
Webinar in samenwerking met TNO over langdurig zitten
Op dinsdag 21 april deelt Lidewij Renaud, onderzoeker gezond werken bij TNO, de nieuwste cijfers en inzichten over zitten op het werk.
1. Recente TNO-cijfers: hoe groot is het zitprobleem?
Technologische vooruitgang en automatisering hebben werk en dagelijks leven eenvoudiger gemaakt: trappen maken plaats voor liften, aankopen worden thuisbezorgd en veel werk vindt plaats achter een scherm. Het gevolg is dat bewegen steeds minder vanzelfsprekend is geworden tijdens de werkdag.
Het resultaat is een structureel sedentair leefpatroon met grote gevolgen. Uit onderzoek van TNO blijkt dat in Nederland 3,9 miljoen medewerkers (48%) zes uur of meer per werkdag zitten. Ook buiten werktijd wordt veel gezeten, zowel in de vrije tijd als tijdens het woon-werkverkeer. Gemiddeld verdelen medewerkers hun zitduur als volgt:
• 4,5 uur tijdens het werk
• 3,3 uur in de vrije tijd
• 1,1 uur tijdens woon-werkverkeer
Medewerkers brengen zo een aanzienlijk deel van hun dag zittend door, vaak zonder onderbreking. Juist deze langdurige, aaneengesloten zitmomenten vergroten het risico – niet alleen voor de gezondheid, maar ook voor energie, concentratie en inzetbaarheid gedurende de werkdag.
Wil je dieper inzicht in de impact op verzuim én vooral in de oplossingen en kansen rondom langdurig zitten? Op dinsdag 21 april organiseren we in samenwerking met TNO een webinar met de nieuwste cijfers en inzichten. Meld je hier gratis aan.
2. Risicosectoren: waar wordt het meest gezeten?
Hoewel langdurig zitten in vrijwel elke organisatie voorkomt, zijn de verschillen tussen sectoren groot. Met name kantoorintensieve sectoren lopen voorop in zitduur. In de financiële sector wordt gemiddeld zo’n 7,2 uur per werkdag gezeten, gevolgd door ICT (6,9 uur) en bestuursfuncties (6,5 uur), waar een groot deel van de werkdag bestaat uit beeldschermwerk en digitale samenwerking.
Aan de andere kant zijn er sectoren waar bewegen vanzelf onderdeel is van het werk. In de horeca wordt gemiddeld slechts 1,3 uur per werkdag gezeten en ook in landbouw, handel en zorg ligt de zitduur een stuk lager. Dit contrast laat zien dat langdurig zitten vooral een structureel risico vormt voor kantoororganisaties, waar het merendeel van het werk zittend wordt uitgevoerd.
3. Langdurig zitten gepaard met beeldschermwerk
Langdurig zitten gaat in de praktijk vaak samen met beeldschermwerk. Inmiddels werkt 44% van de Nederlandse medewerkers zes uur of meer per dag achter een scherm, en 24% zelfs acht uur of langer. Daarmee neemt niet alleen de zittijd toe, maar ook het risico op klachten aan armen, nek en schouders (TNO, 2025).
Wie langdurig beeldschermwerk doet, loopt een aanzienlijk hogere kans op fysieke klachten en verzuim. Zo is 13% van de werkgerelateerde verzuimdagen toe te schrijven aan langdurig computergebruik en 6% aan klachten aan het bewegingsapparaat. Voor HR betekent dit dat beeldschermwerk en zitgedrag samen een belangrijke voorspeller zijn van inzetbaarheid en verzuimrisico’s.
Daar komt bij dat digitalisering en hybride werken het aantal uren achter een scherm structureel hebben verhoogd. Medewerkers die veel thuiswerken zitten tijdens hun werkdag gemiddeld aanzienlijk langer dan collega’s op locatie. Juist die combinatie van langdurig zitten, statische houdingen en hoge werkdruk maakt beeldschermwerk tot een van de meest onderschatte arbeidsrisico’s van dit moment.
4. De gevaren van langdurig zitten voor medewerkers én werkgevers
De risico’s van langdurig zitten raken zowel de individuele medewerker als de prestaties van de organisatie als geheel.
Gezondheidsrisico’s voor medewerkers
Voor medewerkers betekent langdurig zitten een verhoogd risico op uiteenlopende gezondheidsklachten, van hart- en vaatziekten en diabetes tot klachten aan nek, schouders en rug. Maar de impact zit ook in het dagelijks functioneren: minder energie, lagere concentratie en een verminderde mentale veerkracht gedurende de werkdag. Juist deze ‘onzichtbare’ effecten zorgen ervoor dat medewerkers zich minder fit voelen en minder optimaal presteren.
Impact op organisaties
Voor organisaties vertaalt langdurig zitten zich uiteindelijk in harde KPI’s. Medewerkers die meer dan zes uur per dag achter een scherm werken, hebben aantoonbaar vaker fysieke klachten, wat kan leiden tot concentratieverlies en een hoger verzuimrisico.
Maar de impact gaat verder dan verzuim alleen. Langdurig zitten hangt samen met vermoeidheid, een lagere productiviteit en afnemende betrokkenheid. Daarmee raakt zitgedrag direct aan organisatieresultaten, verzuimkosten en duurzame inzetbaarheid.
5. Waarom meer bewegen onder werktijd juist loont
Veel organisaties stimuleren sport buiten werktijd, maar juist beweging tijdens de werkdag heeft de grootste impact. Korte actieve onderbrekingen zorgen voor meer energie, scherpere focus en een hogere productiviteit gedurende de dag. Beweging werkt daarmee niet verstorend, maar juist prestatieverhogend.
De opbrengst is niet alleen voelbaar, maar ook meetbaar. De rekentool gebaseerd op onderzoek van Decisio laat zien: wanneer 5.000 medewerkers bijvoorbeeld drie keer per week een half uur staand vergaderen, kan dit jaarlijks ruim 2,3 miljoen euro opleveren door minder verzuim en hogere productiviteit.
Kortom: bewegen onder werktijd is geen ‘extraatje’, maar een structurele bouwsteen voor duurzame inzetbaarheid. Organisaties die beweging integreren in de werkdag – van wandelend overleg tot actieve pauzes – creëren een werkcultuur waarin gezondheid en prestaties elkaar versterken.
Webinar TNO over langdurig zitten
Wil je als HR-professional verder verdiepen in de impact van langdurig zitten op inzetbaarheid en organisatieresultaten? Op dinsdag 21 april organiseren we samen met TNO een webinar met Lidewij Renaud, onderzoeker gezond werken bij TNO.
Tijdens dit webinar krijg je niet alleen de nieuwste cijfers en inzichten over zitgedrag op het werk, maar ook strategische handvatten om hier als HR structureel op te sturen. Inclusief praktische instrumenten om risico’s inzichtelijk te maken en beweging duurzaam te stimuleren binnen de organisatie. Meld je hier gratis aan.
