HC Health vitalteitsmanagement

IkPas: Minder ziekteverzuim door alcoholonthouding


In mijn vorige blog heb ik je geïnformeerd over de (financiële) gevolgen van roken voor organisaties en de kansen om samen te werken aan vitaliteit. De Stoptober campagne is inmiddels ten einde en met ruim 53.000 deelnemers een groot succes. In deze blog wil ik aandacht geven aan een groeiende beweging van mensen die zichzelf en anderen uitdagen om 30 dagen (of langer) geen alcohol te drinken. Wat zou dit kunnen betekenen voor jouw organisatie?

Twee maanden geleden is een schokkend rapport van het RIVM uitgekomen over alcoholgebruik van medewerkers op en rond de werkvloer (1). Wat blijkt, werkgevers zijn zich onvoldoende bewust van de impact van alcoholgebruik. De kosten lopen op in miljarden euro’s per jaar.

Ziekteverzuim en verminderde productiviteit door alcoholgebruik kost werkgevers alleen al 1,7 miljard euro per jaar.

Van deze kosten werd 0,4 miljard euro veroorzaakt door alcohol gerelateerd ziekteverzuim en 1,3 miljard door presenteisme. Dit betekent dat een medewerker doorwerkt terwijl diegene gezondheidsklachten ervaart en daardoor minder presteert.

Dat overmatig alcohol geassocieerd wordt met diverse gezondheidsklachten wisten we natuurlijk al langer. Echter dat de impact voor werkgevers zo groot is waarschijnlijk niet. De figuur hiernaast laat zien dat niet alleen alcohol leidt tot gezondheidsklachten en daarmee samenhangende kosten. Acht gedragingen zijn van invloed op 15 chronische aandoeningen. En daarmee voor 80% verantwoordelijk voor de kosten van chronische ziektes wereldwijd.

Onderzoek toont aan dat mensen met een chronische aandoening of beperking een lagere arbeidsparticipatiegraad en een hoger ziekteverzuim hebben dan binnen de algemene bevolking (2,3). Willen we fysiek en mentaal fit blijven dan zullen we moeten investeren in gezond gedrag. Dit is zowel voor de medewerker als voor de werkgever van belang.

Gedragsverandering

Het positieve nieuws is dat we gedrag, en dus ook alcoholgebruik, kunnen beïnvloeden. Sinds enkele jaren is er een beweging ontstaan waarbij grote groepen mensen zich massaal inzetten voor het minderen van alcohol. Zo worden er campagnes georganiseerd waarbij deelnemers uitgedaagd worden om 30 dagen geen alcohol te drinken. Dit manifesteert zich in Australië onder de noemer Dry January, in Engeland onder Dry July en in Nederland onder IkPas. Verschillende onderzoeken hebben inmiddels aangetoond dat deze campagnes een voordelig effect hebben op het minderen van alcohol (4,5).

In Nederland is een studie gedaan naar de effecten op het alcoholgebruik door deelname aan de campagne ‘’30 dagen zonder alcohol’’, een regionale variant van IkPas. Van de groep deelnemers is het gemiddeld aantal glazen per week gedaald van 17 naar 12 glazen, zes maanden na de actie.

Bovendien gaf 53% aan zes maanden na de campagne makkelijker ‘nee’ te kunnen zeggen tegen alcohol en 30% zich fitter voelt.

Voor meer effecten bekijk je de Factsheet van ”30 dagen zonder alcohol helpt!”. Naast deze factsheet wordt in 2017 een wetenschappelijk artikel gepubliceerd over de effecten IkPas, uitgevoerd door het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam.

Volgens het Trimbos- instituut is er voor bedrijven nog veel winst te behalen op  alcoholbeleid. Als bedrijf kun je nu deelnemen aan de IkPas campagne. Het is een laagdrempelige en kosteloze interventie om bewustwording te creëren rondom alcoholgebruik. Daarnaast is het ook een leuke uitdaging en ludieke actie waarbij de sfeer binnen een organisatie toeneemt. Daag je werknemers uit om samen de challenge aan te gaan en 30 dagen geen druppel alcohol te drinken. De campagne start in maart 2017 en vanaf februari kun je je inschrijven via de website IKPAS.nl.

Succes met de challenge!

Daan van Benthem
Vitaliteitsconsultant

Literatuur
1. G.A. de Wit et al. Maatschappelijke kosten-baten analyse van beleidsmaatregelen om alcoholgebruik te verminderen RIVM Rapport. 2016-0133
2. Van der Veer J, Waverijn G, Spreeuwenberg P, Rijken M. Werk en Inkomen: kerngegevens & trends – rapportage 2013. Nationaal Panel Chronisch zieken en Gehandicapten. Utrecht: NIVEL, 2013
3 Hesselink JK, Hooftman W, Koppes, L. Ziekteverzuim in Nederland in 2010. Hoofddorp, TNO, 2011
4. De Visser RO, Robinson E, Bond R. Voluntary Temporary Abstinence From Alcohol During “Dry January” and Subsequent Alcohol Use. 2015
5. Cherrier H, Gurrieri L. Anti-consumption Choices Performed in a Drinking Culture Normative Struggles and Repairs. Journal of macro marketing. 2013;33(3):232-44